ورزش شفا بخش بیماری ام اس

علائم این بیماری در افراد مختلف، متفاوت است اما از علائم مهم و اولیه آن می‌توان به بی‌حسی، کاهش انرژی، احساس کرختی و خواب‌رفتگی در قسمت‌های مختلف بدن، ضعف عضلانی، اختلال در حفظ تعادل بدن، اختلال بینایی که بیشتر به صورت دوبینی در افراد ظاهر می‌شود.
سارا امیری: بیماری MS یا multiple sclerosis از شایع‌ترین بیماری‌های مغز و اعصاب است که قسمت‌هایی از نخاع یا مغز را گرفته و پاره‌ای از توانایی‌های جسمی و حرکتی بیمار را با مشکل مواجه می‌سازد.

بیماری MS یا multiple sclerosis از شایع‌ترین بیماری‌های مغز و اعصاب است که قسمت‌هایی از نخاع یا مغز را گرفته و پاره‌ای از توانایی‌های جسمی و حرکتی بیمار را با مشکل مواجه می‌سازد. علائم این بیماری در افراد مختلف، متفاوت است اما از علائم مهم و اولیه آن می‌توان به بی‌حسی، کاهش انرژی، احساس کرختی و خواب‌رفتگی در قسمت‌های مختلف بدن، ضعف عضلانی، اختلال در حفظ تعادل بدن، اختلال بینایی که بیشتر به صورت دوبینی در افراد ظاهر می‌شود و عدم کنترل و دفع ادرار و مدفوع اشاره کرد.

۵۰ تا ۶۰ هزار مبتلا در ایران

با توجه به عدم مراجعه همه مبتلایان به انجمن ‌ام‌اس، آمار دقیقی از تعداد بیماران مبتلا در کشور وجود ندارد اما پیش‌بینی می‌شود حدود ۵۰ تا ۶۰ هزار مبتلا به ‌ام‌اس در کشور وجود دارد که از این تعداد ۱۸ هزار نفر در انجمن ثبت‌نام کرده‌اند. این بیماری عمدتا در بالغین جوان بروز پیدا می‌کند و بیشترین میزان شیوع بین سنین ۲۰ تا ۴۰ سالگی است اما متاسفانه امروزه شاهد بروز این بیماری در سنین پایین هستیم به‌گونه‌ای که بیش از ۱۵۰ بیمار زیر ۱۵ سال در انجمن ‌ام‌اس ایران عضو شده‌اند. گفتنی است علت بروز این بیماری نامشخص است اما به نظر می‌رسد بدن به‌طور بی‌اختیاری علیه اجزای خودش مواد مضر تولید می‌کند و باعث اختلال کار آنها می‌شود. ویروس‌ها می‌توانند چنین مشکلاتی را ایجاد کنند،
البته هنوز این موضوع ثابت نشده است. این بیماری درمان قطعی ندارد ولی داروهای موجود برای کنترل بیماری بسیار موثر است. براساس مطالعات ثابت شده است که بیماران مبتلا به ‌ام‌اس سطح پایین‌تری از فعالیت‌های روزانه را نسبت به افراد سالم جامعه دارند. در همین راستا برخی عوارض شناخته‌شده بی‌تحرکی و عدم فعالیت از قبیل افزایش خطر پوکی استخوان، افسردگی، خستگی، بیماری قلبی و عروقی و... در این گروه از بیماران دیده شده است.
خستگی؛ مهم‌ترین نشانه ‌ام‌اس

همراه با پیشرفت این بیماری، علائم آن مانند اختلال در عملکرد، ناتوانی و کاهش کیفیت زندگی رو به زوال می‌گذارد و خستگی، رایج‌ترین نشانه این بیماری است که ۴۰ درصد از بیماران از آن شکایت دارند.

به عقیده پزشکان نواقص مربوط به راه رفتن از رایج‌ترین عوارض بیماری ‌ام‌اس است که به‌عنوان عامل محدود‌کننده زندگی روزمره بیماران شناخته شده است که بر همین اساس سال‌ها بود که بیماران مبتلا به ‌ام‌اس از انجام هر گونه فعالیت ورزشی بر حذر داشته می‌شدند. افرادی که چنین توصیه‌ای می‌کردند، بر این باور بودند که دوری از فعالیت ورزشی باعث حفظ انرژی بدن و کم‌شدن خستگی می‌شود اما مطالعات جدید تاثیر مثبت فعالیت جسمانی روی بیماران را به اثبات رسانده است. به‌طور طبیعی افراد سالم جامعه پس از انجام فعالیت‌های ورزشی دچار تغییراتی در حالات طبیعی بدن می‌شوند که در بیش از ۴۰ درصد بیماران مبتلا به ‌ام‌اس نیز بعد از فعالیت ورزشی تعداد یا شدت علائم حسی عود می‌کند

اما این عواقب همگی جسمانی بوده و ۳۰ دقیقه بعد از اتمام فعالیت ورزشی در بیش از ۸۵ درصد بیماران به حالت عادی بازمی‌گردد. شواهدی وجود دارد که بیماران ‌ام‌اس می‌توانند در هر دو نوع تمرین استقامتی و قدرتی شرکت کنند و از تاثیرات مطلوبی که هر یک روی بدن دارند، بهره‌مند شوند. از طرف دیگر مطالعاتی که تاثیرات تمرینات ترکیبی مقاومتی- استقامتی را بررسی می‌کنند، رو به افزایش است. افزایش سرعت و استقامت در پیاده‌روی، بهبود کیفیت پیاده‌روی و عملکرد سیستم ایمنی، افزایش قدرت عضلات تنفسی، احساس مفید بودن، کاهش خستگی، افت ناتوانی فیزیکی و اجتماعی و کاهش نشانه‌های بیماری عروق کرونر را می‌توان از تاثیرات سودمند تمرینات مقاومتی در بیماران ‌ام‌اس دانست.

ورزش‌های آبی، کششی و تعادلی

به عقیده دانشمندان و محققان انجام هرگونه فعالیت‌ ورزشی برای بیماران مبتلا به ‌ام‌اس بسیار مفید است و موجب کاهش خستگی، گرفتگی عضلانی، ضعف عضلانی و محدودیت‌های حرکتی و افزایش نیروی عضلانی و کیفیت زندگی می‌شود. البته شکل‌های متفاوتی از فعالیت‌های ورزشی از قبیل ورزش‌های آبی، کششی، تمرینات تعادلی، تای‌چی، یوگا و پیلاتس وجود دارد که بیماران ‌ام‌اس می‌توانند آن را انجام دهند که این حرکات می‌تواند روی قدرت یا سیستم قلبی- تنفسی بیماران تاثیرگذار باشد.

و اما نکته آخر؛ با پزشک خود مشورت کنید

در پایان شایان ذکر است که یادآور شویم با وجود اینکه ورزش می‌‌تواند به تخفیف علائم بیماری ‌ام‌اس کمک کند، اما بسیار مهم است که برای موفق شدن، احتیاط‌های لازم را در یک برنامه‌ ورزشی در نظر گرفت. برای مثال این بیماران به افزایش دمای بدن بسیار حساس هستند و باید همواره این موضوع را در تمرینات ورزشی خود مورد توجه قرار دهند. اگر بیماران در ورزش‌های کششی افراط کنند، ممکن است موجب کشیدگی عضلات و آسیب به سیستم عضلانی شود. لذا توصیه می‌شود قبل از آغاز برنامه‌ ورزشی همواره با پزشک خود مشورت کنند.

منبع: کوله پشتی( ویژه نامه هفتگی روزنامه فرهیختگان)


تباط بین بیماری ام اس با میدان مغناطیسی زمین‎

یافته های پژوهشگران حاکی از وجود ارتباط بین بیماری ام اس مولتیپل اسکلروزیس با نوسانات میدان مغناطیسی زمین است.

بیماری "ام اس (MS)" یا (مولتیپل اسکلروزیس) ، یک بیماری ناتوان کننده سیستم اعصاب مرکزی است که در نتیجه آسیب به غشای میلین رشته های عصبی در مغز و نخاع، بوسیله سیستم ایمنی بدن ایجاد می شود. نزدیک به 130 سال از شناخت "ام اس" به عنوان یک بیماری سیستم اعصاب مرکزی می گذرد. در پس این سالها هزینه و زمان زیادی صرف جستجوی علت این بیماری شده است.

آنچه که اکنون کلیه پژوهشگران در آن اتفاق نظر دارند این است که برای مبتلا شدن به "ام اس" اگرچه استعداد ژنتیکی لازم است اما حداکثر تاثیر ژنها در ابتلا به آن 30% است. خصوصیات رفتاری و روانی و سطح اجتماعی- اقتصادی افراد نیز در مجموع اثری در حد 10% دارد و مابقی، یعنی حدود 60% از علت ابتلا به این بیماری ریشه در یک و یا چند عامل محیطی ناشناخته دارد.

سالهاست که دانشمندان در جستجوی این عامل یا عوامل مرموز محیطی در تلاش هستند. روشن شده که ارتباط خطر ابتلا به "ام اس" با محل زندگی، ماه تولد و مهاجرت، کاملا وابسته به میزان برخورد با عوامل محیطی است.

اگرچه عوامل محیطی مختلفی از قبیل متغیر های اقلیمی، سموم، عوامل تغذیه ای ، ویتامین ها و تابش نور خورشید مد نظر قرار گرفته و فرضیه های زیادی مطرح و مورد پژوهش بوده اند، اما هیچ کدام از آنها توانایی پاسخ گویی کامل به سئوالات اساسی در مورد "ام اس" را نداشته اند.

در این بین دستاورد جدید پژوهشگران جوان دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور جالب توجه است.

بر اساس نتایج یک مطالعه اکولوژیک وسیع از نوع متا آنالیز که داده های 111 مکان از 24 کشور را در بر می گیرد، نوساناتمیدان مغناطیسی زمین شرایط لازم برای پاسخگویی به ویژگی های این بیماری در سطح سلولی واپیدمیولوژیک را داشته و دلایل علمی و فیزیکی لازم برای توجیه رابطه "ام اس" با محل جغرافیایی سکونت، ماه تولد و مهاجرت را دارد.

بر اساس این پژوهش که توسط دکترسید آیدین ساجدی، دستیار ارشد تخصصی بیماریهای مغز و اعصاب و دکترفهیمه عبدالهی، دستیار تخصصی بیماریهای داخلی ازدانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز انجام شده و در نشریهBMC Neurology به چاپ رسیده است، نوسان میدان مغناطیسی زمین، نه تنها حدود 56% از تغییرات در شیوع این بیماری را توضیح میدهد بلکه حتی توانایی بالقوه برای انجام پیش بینی درخصوص زمان افزایش خطر بروز حملات وتغییرات اپیدمیولوژیک "ام اس" را دارد. زیرا تغییرات میدان مغناطیسی زمین تحت تاثیر جریان بادهای خورشیدی بوده و لذا تا حد قابل توجهی توسط ایستگاه های مداری قابل پیش بینی است.

دکتر Breus از پژوهشگران ارشد سازمان فضایی روسیه که سابقه طولانی در بررسی تاثیرات بیولوژیک میدان مغناطیسی زمین بر سلامت انسان دارد و یکی از داوران بررسی کننده این مقاله بوده است، درنظرکتبی خود بهBMC Neurology، این مقاله راپژوهشی دانسته که نه تنها میبایست توسط پزشکان، بیوشمیستها و اپیدمیولوژیستها مطالعه شود،بلکه برای فیزیکدانها هم حاوی نکات قابل توجهی است.

دکتر ساجدی در این رابطه در گفتگو با خبرنگار وب دا خوزستان، اظهار داشت: میدان مغناطیسی زمین اگرچه جزو میدانهای بسیار ضعیف طبقه بندی می شود، لیکن مغز بسیاری از موجودات توانایی تشخیص آن را داشته و بطور مثال در جهت یابی از آن استفاده می کنند و از تغییرات آن تاثیر می پذیرند. شواهد قابل توجهی نیز حاکی از تاثیر نوسانات این میدان بر عملکرد هورمونی، سلول های ایمنی و مغزی انسانی، از جمله بر عملکرد سد "خونی- مغزی" که نقشی مهم در پاتوفیزیولوژی بیماری "ام.اس" دارند وجود دارد.

وی همچنین اضافه کرد: از آنجا که شدت نوسانات میدان در نقاط مختلف زمین متفاوت است، ما در قدم نخست، این فرضیه را با چگونگی توزیع بیماری در سطح جهان نسبت به موقعیت قرار گیری جوامع در رابطه با این نوسانات آزمودیم و فرضیه جاری مبنی بر نقش نور خورشید و ویتامین Dرا نیز با آن مقایسه نمودیم که نتیجه بطور قابل توجهی به نفع فرضیه ما بود.

ایشان ادامه داد: پس از اعلام نتایج در قالب یک سخنرانی در کنفرانس جهانی نورولوژی و اپیدمیولوژی در فرانسه، مرحله دیگری از آزمون این فرضیه را با مقایسه تغییرات سالانه بروز بیماری با این نوسانات آغازنموده ایم که تاکنون نتایج این مرحله نیز موید وجود ارتباط قابل توجه بین این دو پدیده است. در حال حاضر ما در این زمینه پیشرو هستیم اما در طی شش ماه گذشته دو گروه پژوهشی از کانادا و یونان نیز یافته هایی در تایید این موضوع گزارش نموده اند که حاکی از توجه سایر مراکز پژوهشی به این مساله است. این موضوع از یکسو خوشحال کننده است، زیرا راه را برای دستیابی سریعتر به رهیافت های جدید می گشاید، اما از سویی دیگر چنانچه بخواهیم موقعیت برتر کشور را در این زمینه حفظ نماییم، نیاز به همکاری گسترده مراکز و پژوهشگران سراسر کشور و دسترسی به امکاناتی را داریم که فراتر از ظرفیت های یک دانشگاه بوده و حمایت همه جانبه وزارت بهداشت و درمان رامی طلبد.

دکتر ساجدی در پایان خاطرنشان کرد که حداقل در حال حاضر این نتایج دلیلی برای نگرانی از بابت تاثیر سایر میدان های مغناطیسی در رابطه با "ام اس" ایجاد نمی کند، زیرا شدت، فرکانس و نوع نوسانات میدان مغناطیسی زمین با میدانهای ناشی از وسایل ساخت بشر تفاوت عمده ای دارد.

فرضیه جدید بررسی شده دراین مطالعه که مرحله اولیه تایید خود را با موفقیت پشت سرگذارده است، درصورت تایید نهایی درمطالعات آینده نگر،افقهای جدیدی را در پیشگیری واستراتژی های درمان "ام اس" خواهد گشود

نوشیدن آب برای بیماران ام اس مفید است

رعایت رژیم غذایی با چربی های حیوانی کم، و غیر اشباع ، روغن گیاهی آفتابگردان، گل پامچال و حتی روغن ماهی انجام یوگا، پرهیز از مصرف چای زیاد، غذاهای بسیار شیرین، پیتزا، کیک و بیسکویت، انواع کولاها، فست فود ها در بهبود این بیماران بسیار موثر است.
نوشیدن روزانه حداقل 8 لیوان آب موجب هیدراته شدن بدن بیماران مبتلا به ام اس و بروز خستگی کمتر می شود.

دکتر محمد شریعت پناهی متخصص مغز و اعصاب در گفتگو با باشگاه خبرنگاران گفت: ترکیبات غذایی شامل: خرما، شیر، سویا، جوانه گندم و دارچین و به طور کلی مواد غذایی که خاصیت گرم دارند، اثرات بسیار مفیدی در کنترل ام اس دارند.

وی افزود: ورزش منظم، تغذیه صحیح حاوی مواد سرشار از ویتامین E، فیبر و پروتیئن، مصرف روزانه حداقل 7 نوع میوه و سبزیجات و نگه داشتن وزن بدن در حد مطلوب از اهمیت بسیاری در پیشگیری و کنترل بیماری ام اس دارد.

این متخصص خاطرنشان کرد: افزایش وزن ممکن است افراد را در معرض خطر ابتلا به این بیماری قرار دهد.

شریعت پناهی اظهار داشت: استعمال دخانیات تداخل دارویی و مصرف الکل موجب تشدید علائم بیماری ام اس می شود.

وی یادآور شد: مصرف سیگار ممکن است سرعت پیشرفت اختلال مذکور را افزایش داده و درمان را با مشکل مواجه سازد.

این متخصص تصریح کرد: رعایت رژیم غذایی با چربی های حیوانی کم، و غیر اشباع ، روغن گیاهی آفتابگردان، گل پامچال و حتی روغن ماهی انجام یوگا، پرهیز از مصرف چای زیاد، غذاهای بسیار شیرین، پیتزا، کیک و بیسکویت، انواع کولاها، فست فود ها در بهبود این بیماران بسیار موثر است.

شایان ذکر است: مصرف رژیم غذایی حاوی اسید لیفونیک بسیار مفید است نوشیدن آب برای هیدارته کردن بدن بیماران مبتلا بسیار مفید است.

خواب کافی شنا و انجام ورزشهای آبی در تخفیف علائم ام اس بسیار موثر است.

خطر وقوع بیماری مذکور در 9 ماه حاملگی کمتر است ولی میزان ابتلا در سه ماه نخست پس از زایمان شایعتر است.

مصرف منظم دارو بهترین راه تضمین درمان است که اثر آن در کمک به حفظ توانایی بیماران در دراز مدت مشاهده می شود.